İzmir’de kamu, iş dünyası, akademi ve sivil toplum temsilcileri Su Konferansı’nda bir ortaya geldi. İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, iklim kriziyle derinleşen su kıtlığının kentlerin yönetmesi gereken en temel sıkıntılardan biri haline geldiğini belirterek “Su krizi ferdî alışkanlıklarla değil, ortak akılla ve planlı siyasetlerle çözülebilir. Su sıkıntısında kolektif aklın ve iş birliğinin en değerli paydaşlarından biri olmaya devam edecek, İzmir halkı için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.
İzmir’de kamu, iş dünyası, akademi ve sivil toplum temsilcilerini bir ortaya getiren Su Konferansı’nda iklim kriziyle birlikte derinleşen su sorunu, tarımda, endüstride ve kentlerde su idaresi başlıkları altında çok taraflı olarak ele alındı. EBSO, ESİAD ve İzmir Ticaret Borsası’nın İzQ Girişimcilik ve İnovasyon Merkezi’nde düzenlediği konferansa İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, ESİAD İdare Şurası Lideri Sibel Şiddetli, ESBAŞ Genel Müdürü Yusuf Kılınç, EBSO Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Hakan Eser, İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Bülent Uçak, Dışişleri Bakanlığı İzmir Temsilcisi Büyükelçi Yeşim Kebapçıoğlu, İZPA Lideri Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, kamu, özel bölüm ve akademi temsilcileri ile oda-sivil toplum üyeleri katıldı. Konferansta alanında uzman konuşmacılar Türkiye’de Su İdaresi, “Tarımda Su”, “Kentlerde Su”, “Sanayide Su” mevzularını irdeledi. Ayrıyeten günün anısına Ege Orman Vakfı aracılığıyla konuşmacılar ismine fidan bağışında bulunuldu.
Tugay: Su, kentlerin güvenliğinin temelidir
Su Konferansı’nda kapsamlı bir sunum yapan İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, dünyadaki su varlığının dağılımına dikkat çekti. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının yılın en az bir devrinde önemli su kıtlığı yaşadığını söz eden Lider Tugay, “Bilimsel projeksiyonlara nazaran global sıcaklık artışı 2 dereceye ulaştığında 800 milyon ile 3 milyar insan, 4 dereceye ulaştığında ise yaklaşık 4 milyar insan su kıtlığıyla karşı karşıya kalacak. Bu tablo bize şunu söylüyor: Su sırf çevresel bir başlık değil; ekonomik istikrarın, toplumsal yeterli olma halinin ve kentlerin güvenliğinin temelidir” dedi.
İzmir’de altyapı yatırımlarıyla ahenk sağlanıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak bu yeni iklim gerçekliğine ahenk sağlamak için altyapı yatırımlarına öncelik verdiklerini belirten Tugay, sel ve taşkın riskine karşı yapılan çalışmaların ehemmiyetine dikkat çekti. Kordon sınırı boyunca hayata geçirilen taşkın muhafaza bariyerlerinin, geçtiğimiz günlerde yaşanan ağır yağış ve fırtınanın bir felakete dönüşmesini önlediğini hatırlatan Tugay, “İklim krizi birebir anda hem su kıtlığı hem de afet riski demektir. Dirençli kentler yaratmaya yönelik lokal siyasetler artık bir seçenek değil, zorunluluktur. Türkiye’de su problemi artık tek bir kentin ya da idari sonun sorunu olmaktan çıktı. Havza ölçeğinde derinleşen bölgesel bir yönetişim problemine dönüştü. Türkiye’de su potansiyeli açısından mutlak su kıtlığı yaşayan beş havza bulunuyor. Marmara, Küçük Menderes, Akarçay, Burdur ve Gediz havzaları. Bu havzaların ikisi direkt İzmir’i ilgilendiriyor. Gediz ve Küçük Menderes havzaları, İzmir’in hem içme suyu hem de ziraî üretimi açısından stratejik ehemmiyete sahip. Üstelik bu havzalar, Türkiye’nin en değerli tarım alanlarını da barındırıyor” formunda konuştu.
Talep baskısı ve su kullanım tablosu
Su potansiyelini zorlayan en kıymetli ögenin artan talep olduğunu belirten Tugay, Türkiye ve İzmir’deki su kullanım oranlarını da paylaştı. Türkiye genelinde suyun yüzde 77’sinin tarımda, yüzde 12’sinin endüstride, yüzde 11’inin evsel kullanımda tüketildiğini tabir eden Tugay, İzmir’de ise tarımın yüzde 70, endüstrinin yüzde 20, evsel kullanımın ise yüzde 10–11 düzeylerinde olduğunu söyledi. İzmir’de endüstride kullanılan suyun yüzde 57,7’sinin yüzeysel su kaynaklarından, yüzde 42,3’ünün ise yeraltı kuyularından sağlandığını belirten Tugay, tarımın İzmir’de de en büyük su tüketicisi olmaya devam ettiğini vurguladı.
“Su krizi ferdi alışkanlıklarla çözülemez”
Su krizinin kişisel tasarruf davetleriyle çözülemeyeceğini vurgulayan Lider Tugay, “Su krizi, tarım, sanayi ve kent siyasetlerinin birlikte ele alındığı bütüncül bir dönüşümle yönetilebilir. Bunu bilhassa vurgulamak istiyorum: Su krizi kişisel alışkanlıklarla değil, ortak akılla ve planlı siyasetlerle çözülebilir. Suyu her damlası ölçülen, planlanan ve yine kazanılan stratejik bir öge olarak ele alan yeni bir idare anlayışı artık bir mecburilik. Bugün attığımız adımlar, yarının İzmir’ini ve gelecek jenerasyonların ömür şartlarını belirleyecek” dedi.
Başkan Dr. Cemil Tugay, su krizinin tarım siyasetleriyle direkt bağlantılı olduğunu vurgulayarak, “Mesele tarımı desteklemekten vazgeçmek değil; hangi eserleri, hangi havzada, hangi suyla desteklediğimizi tekrar düşünmektir” dedi. Endüstride de dönüşüm muhtaçlığına dikkat çeken Tugay, İzmir’de suyu en çok tüketen dalların tıpkı vakitte iktisadın omurgasını oluşturduğunu belirtti. Bu noktada yaklaşımın “sanayiyi durdurmak” olamayacağını vurgulayan Tugay, tahlilin endüstride suyu verimli ve akıllı uygulamalarla yönetmek olduğunu söyledi.
Verimlilik, altyapı ve kayıp-kaçakla mücadele
“Peki, tüm bunlar bize ne söylüyor?” diyerek yol haritasını özetleyen Tugay, birinci kuralın verimliliği artırmak olduğunu söyleyerek, “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak 2024–2025 periyodunda kayıp-kaçak oranını düşürmek için altyapı yatırımlarına odaklandık. Bir yılda 5,6 milyon metreküp suyu kaybetmemiş olduk. İzmir, kayıp-kaçak oranında Türkiye’nin en âlâ 5 kenti ortasında. Bu başarıyı sürdürmek ve işletme verimliliğini daha da artırmak için çalışmalarımız devam edecek” dedi.
“Planlamayı birlikte yapmalıyız”
Merkezi yönetimle iş birliğinin değerine dikkat çeken Lider Tugay, su probleminin tahlilinde Devlet Su İşleri (DSİ) ile bağların son derece uyumlu olması gerektiğini vurguladı. Yetki paylaşımı ve İzmir vilayet hudutları dışında yapılacak yatırımlar nedeniyle planlamanın DSİ ile birlikte yapılmasının zarurî olduğunu belirten Tugay, “Planlamayı, tasarrufu ve geleceği birlikte tasarlamalı ve birlikte korumalıyız” dedi.
Bilimsel ve ortak akla dayalı idare: Su Kurulu
Teknoloji ve inovasyonun su idaresindeki rolüne de değinen Tugay, üniversitelerin bilgi birikimi ve yenilikçi katkılarının sürece dâhil edilmesi maksadıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi Su Heyetinin kurulduğunu hatırlattı. Su idaresinde iş birliğinin birebir vakitte yasal bir mecburilik olduğunun altını çizen Tugay, Türkiye’de misyon paylaşımının net olduğunu vurguladı: “DSİ su kaynağı sağlar; belediyeler bu suyu alır ve dağıtır. 1053 sayılı Kanun, büyük yatırımların DSİ tarafından yapılacağını, lokal idarelerin ise protokollerle sürece dâhil olacağını açıkça tanımlar.” Bu düzenlemenin, merkezi yönetim ile lokal idareler ortasında sağlıklı bir istikrar kurduğunu belirtti.
“Deniz suyu arıtma konusunda DSİ ile çok uyumlu olmamız gerekir”
Başkan Tugay, bulut tohumlama sistemine dair de adım attıklarını belirterek, “Tüm bunların yanında, iklim şartlarına ahenk sağlayan yenilikçi tahlilleri de gündemimize alıyoruz. Uygun şartlarda bulut tohumlama formülleriyle yağış potansiyelini kıymetlendiriyoruz. Bulut tohumlamadan bahsedebiliriz. Tecrübeler genel olarak yüzde 25 oranında artırdığı söyleniyor. Üniversiteden rapor aldık. Şimdi çalışmalara başlamadık. Deniz suyu arıtma konusunda DSİ ile çok uyumlu olmamız gerekir. Yetki olarak İzmir dışında yapılacak işler de var. İzmir’in su sıkıntısını kesinlikle bilmeli ve bir arada plan yapmalıyız. Teknoloji ve inovasyona takviye olan bir tutumumuz olmalı” tabirlerini kullandı
Kime ne vazife düşüyor? Vatandaş, çiftçi, kurumlar
“Su sorunu hepimizin meselesi” diyen Tugay, sorumlulukları şöyle özetledi:
Vatandaşlara: Suyu tasarruflu kullanmak, tekrar kullanım ve geri dönüşüm altyapılarını kurmak, şuurlu tüketim alışkanlıklarını yaygınlaştırmak.
Tarım dalı ve çiftçilere: Suya nazaran eser desenine geçmek, basınçlı ve akıllı sulama sistemlerini yaygınlaştırmak, iklime uyumlu tarım uygulamalarını benimsemek.
Kurumlara: Mevcut türel çerçeveye uygun biçimde, suyu en kritik muhtaçlıklar için birlikte müdafaa ve yönetme iradesini ortaya koymak.
“İzmir halkı için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz”
Tugay, “Burada birbirimizle dayanışmayı hissettiğimiz çok değerli bir buluşma gerçekleşti. Bu süreç İzmir için ortak bir sorumluluğun başlangıcı. Su sorununda kolektif aklın ve iş birliğinin en kıymetli paydaşlarından biri olmaya devam edeceğiz. Bu yolda birlikte yürüyecek, İzmir halkı için çalışmayı kararlılıkla sürdüreceğiz” kelamlarıyla konuşmasını tamamladı.
“Su tek bir kurumun değil, ortak aklın konusu”
ESİAD Yönetim Kurulu Lideri Sibel Güçlü, su probleminin misyon ve yetki alanlarıyla sınırlandırılamayacak kadar büyük ve çok boyutlu olduğunu belirterek, merkezi ve mahallî idareler, iş dünyası, akademi ve sivil toplumun eş güdüm içinde hareket etmesinin kritik ehemmiyette olduğunu söyledi.
ESİAD olarak su konusunu çalışmalarının merkezine aldıklarını belirten Güçlü, bu alanda uzun vadeli ve sistematik bir çalışma yürüttüklerini söyledi. Güçlü, İzmir ve hinterlandını kapsayan kapsamlı bir rapor hazırlığı içinde olduklarını belirterek, “Raporumuzda iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki tesirlerini; tarımda, endüstride ve kentlerde verimli su idaresinin yollarını ele alacağız” diye konuştu. Sibel Şiddetli, 2026 yılı içerisinde kamuoyuyla paylaşılması hedeflenen raporla, iş dünyasına ve karar alıcılara su idaresi konusunda dayanak olmayı amaçladıklarını söyledi.
“Su kıtlığı artık sadece çevresel değil, besin ve iktisat meselesidir”
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Bülent Uçak ise su kıtlığının çok boyutlu bir risk alanı yarattığını lisana getirerek, “Su kıtlığı sadece bir etraf sorunu değildir. Ziraî üretimin azalması, besin garantisinin zayıflaması ve ekosistem riskleriyle birlikte ele alınması gereken bir mevzudan kelam ediyoruz. Bu risklere karşı hazırlıklı olunması ve güçlü bir planlama yapılmasının zorunlu” halinde konuştu. Tarım dalındaki su kullanımına dikkat çeken Uçak, “Tarımsal sulamada konfor alanından çıkıp akıllı ve sürdürülebilir sistemlere geçmek bir tercih değil, zorunluluktur. İzmir Ticaret Borsası olarak suyu sadece çevresel bir başlık olarak değil; tarım, besin ve bedel zincirinin tamamını ilgilendiren stratejik bir öge olarak görüyoruz. Yürütülen projelerde su kullanımında aktifliği artırmayı hedefliyoruz. Bu kapsamda, yeni kurulan İzmir Tarım Teknoloji Merkezi bünyesinde pamuk yetiştiriciliğinde değişken oranlı dijital sulama metoduna yönelik bir proje yürütüyoruz” halinde konuştu.
“Su için ‘mavi altın’ ve ‘mavi petrol’ tanımlamaları kullanılmaya başlandı”
Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Hakan Eser, “Suyun pahası kuyu kuruyunca anlaşılır. İşte tam da bu türlü günlerden geçiyoruz. Dünya Ekonomik Forumu’nun Global Riskler Raporu’nda önümüzdeki 10 yıl için öngörülen risklerin yarısının iklim kaynaklı olduğunu biliyoruz. Bugün bir su konferansı düzenlenmesi de bir tesadüf değil. Su global ölçekte stratejik bir varlığa dönüştü. Milletlerarası alanda su için ‘mavi altın’ ve ‘mavi petrol’ tanımlamaları kullanılmaya başlandı. Bugün yaşanan ticari savaşların, yarın su savaşları formunda karşımıza çıkması ihtimali göz gerisi edilmemelidir” dedi.
Organize sanayi bölgelerinde arıtılmış atık suların tekrar kullanımıyla ilgili projelerin son derece değerli olduğunu vurgulayan Eser, Yeşil OSB evrakı almaya hak kazanan Tire, Torbalı ve Aliağa Organize Sanayi Bölgelerini de tebrik etti.
Açılış konuşmalarının akabinde konferans tarımda, endüstride ve kentlerde su idaresi başlıkları altında çok istikametli olarak ele alınacak.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı